Kijk op energie

Zestig huishoudens in Winsum hebben de afgelopen winter gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de energielekken in hun huis te laten opsporen met behulp van een infrarood camera. Een actie die op touw was gezet door de Werkgroep Besparing van de energiecoöperatie Winsum Duurzaam met geleende camera’s van Buurkracht. Een aantal huizen bleek erg goed geïsoleerd te zijn maar er waren ook huizen die nog grote warmtelekken vertoonden. Op één van de foto’s was bijvoorbeeld te zien dat radiatoren in een serre veel warmte verloren via de houten wanden. Deze huiseigenaar heeft direct na de fotosessie isolatiefolie aangebracht achter de radiatoren. Daardoor minder warmteverlies en minder gebruik van gas. Een eenvoudige en goedkope manier om energie te besparen. En dan het hoge energieverbruik van die diepvries, die lang niet altijd vol zit, met de energieverbruiksmeter konden we dit direct zichtbaar maken. De Werkgroep Besparing van Winsum Duurzaam heeft deze actie met de infraroodcamera en de energieverbruiksmeter de vorige winter weer te kunnen uitvoeren.

Maar we willen graag verder op de weg naar een duurzaam Winsum. Onze actie was de ‘open huizen dag’ waar u bij mensen thuis en in de energie-neutrale Centrumkerk zelf kunt zien en ervaren op welke eenvoudige en soms ook een technisch wat meer ingewikkelde wijze we minder energie, minder gas, kunnen gebruiken. We hoopten daardoor meer voorstelling te kunnen geven of een dergelijke investering ook bij uw woonsituatie past.

Wat was er zoal te zien:
– verwarming door Infraroodpanelen
– een warmtepomp
– zonnecollectoren die warm water leveren voor de douche en zelfs voor de wasmachine!

Al deze huishoudens hebben hetzelfde doel: letten op het energieverbruik, minder gas/fossiele brandstof gebruiken, minder CO2 produceren.

De installaties mochten worden bezichtigd en zelfs ook worden aangeraakt.
Ervaringen over aanschaf, gebruik en opbrengsten (ook financieel) konden worden
uitgewisseld met de eigenaren.

Verschillende deelnemers zijn aan het woord geweest en delen hun ervaringen met energiebesparende maatregelen.

Lees hieronder de ervaringen van verschillende deelnemers

Welke maatregelen heb je genomen?
Ik heb een nieuwe generatie elektrische apparaten aangeschaft: diepvriezer, wasdroger en koelkast. Ook heb ik mijn stookgedrag aangepast.

Wat was de aanleiding van deze keuze?

Ik wil in het geheel minder energie gebruiken en daarnaast overstappen op het gebruiken van zelf opgewekte groene stroom. Richting energieneutraal. Ik wil ook minder aardgas verstoken zodat iedereen zo snel mogelijk van de aardbevingsellende af is. In het eerste jaar meer dan 20 % reductie van het gasverbruik.  Als dit meer navolging krijg, kan de gasproductie in Groningen al in de voor ons liggende kritische jaren (2019, 2020), naar beneden.

Hoe heb je dit aangepakt?

Ik heb afgelopen winter in principe, steeds maar één ruimte (de huiskamer) warm gestookt. Ik heb dit idee gekregen tijdens een bezoek aan Harelbeke in West-Vlaanderen. Een jongedame had daar in een gloednieuw, net opgeleverd huis een dik gordijn opgehangen tussen de kamer en de keuken. Ze leefde daar dus, net als vroeger, alleen in de warmgestookte keuken. Mijn eigen huis is uit 1992 en heeft een doorlussysteem van radiatoren. In bijvoorbeeld de leidingen en niet echt altijd van nut zijnde radiatoren, gaat hierbij veel warmte verloren.

Ik heb mijn cv zo weinig mogelijk aangezet, maar alleen op een lage basistemperatuur laten staan. De huiskamer heb ik elektrisch verwarmd. Afgelopen winter deed ik dit nog met een ouderwets straalkacheltje, maar binnenkort wil ik hiervoor infrarood panelen installeren. Om het hierdoor toegenomen elektriciteitsverbruik te compenseren heb ik mijn diepvries, wasdroger en koelkast vervangen door nieuwe generatieapparaten. Daar heb ik vakantiegeld voor gebruikt.

Was het een grote of een kleine ingreep?

Heel klein, dit is voor iedereen direct te doen.

 

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Ik heb deze winter 400 m3 minder gas verbruikt.

Ben je tevreden over de aanpassing?

Zeer tevreden. Zo bezig zijn met gasbesparing geeft zeer veel voldoening. Laat ze het gas maar houden!

Ben je nu anders bezig met energie?

Volop. Het straalkacheltje was leuk maar met infrarood verwarming kan de 1850 Watt van dit kacheltje waarschijnlijk vervangen worden door een paneel van 300 Watt. En wat is het mooi om met de diepvriezer, een kastmodel nog stammend uit de jaren 90, met een gebruik van 400 kwh per jaar over te zijn gegaan naar een tafelmodel van nu met een jaargebruik van 100 kwh!

Het is mij duidelijk geworden dat er een nieuwe generatie van mogelijkheden voor energiebesparing, en daarmee geld, op de markt is gekomen. Fantastisch en heerlijk om daarmee aan de slag te gaan. Het blijkt mogelijk te zijn weer voor een heel groot deel het heft in eigen handen te nemen voor de energievoorziening.

Heb je nog overige opmerkingen?

De nieuwe apparaten heb ik met veel genoegen in Winsum zelf gekocht. Het tafelmodel diepvriezer was daar net zo duur als via een webwinkel, maar in het dorp heb ik een veel betere serviceverlening. Het geld in het dorp houden en daarmee de werkgelegenheid en welvaart hier bevorderen: Dat is ook duurzaam.

 

 

 

 

Welke maatregelen heb je genomen?

Ik ben begonnen met drie infraroodpanelen bij de eettafel, twee  erboven en één aan de wand waar de tafel tegen aanstaat. Hierdoor is het eronder lekker warm. Later heb ik nog drie in de woonkamer boven de zitplekken geplaatst.

Wat was de aanleiding van deze keuze?

Ik wilde graag van het gas af en we hadden al zonnepanelen op het dak liggen.

Hoe heb je dit aangepakt?

Ik heb op internet gezocht en vond o.a. de website www.hetkanwel.nl.  Daarvan werd ik gelijk enthousiast

Ik heb een paar jaar geleden een setje witte panelen aangeschaft en zelf bevestigd. Zonder subsidie zijn de totale kosten voor de woonkamer ongeveer € 1.000. Er bestaan ook keramische panelen en zelfs spiegels als infraroodverwarming. Lekker voor in de badkamer!

Was het een grote of een kleine ingreep?

Het was een vrij gemakkelijk om de panelen te bevestigen. Verder zit er een losse, draadloze thermostaat bij, die je overal neer kunt zetten en een ontvanger die in het stopcontact moet.

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Ik heb niet echt over geld nagedacht, maar we hebben nauwelijks gasverbruik, eigenlijk alleen nog voor het douchen.

Ben je tevreden over de aanpassing?

Ja, we zijn tevreden, de panelen geven een prettige stralingswarmte, net als de zon. Als het echt heel koud is, verwarmen we bij met een speksteenkachel, waarin we efficiënt hout stoken.

Achteraf had ik boven de tafel liever nog iets grotere panelen geplaatst

Ben je nu anders bezig met energie?

Ja, we hebben bijvoorbeeld bijna allemaal ledlampen. Ik ben hele bewust met afval bezig: zoveel mogelijk voorkomen en wat we hebben, scheiden. Bovendien maak ik zelf mijn wasmiddel, deodorant en mayonaise, leuk om te doen en het scheelt weer verpakking.

Heb je nog overige opmerkingen?

Als ik boodschappen doe, probeer ik dus zoveel mogelijk verpakkingen te voorkomen. Verder schaffen we regelmatig tweedehands spullen aan want hergebruik scheelt grondstoffen en energie. We dragen de kringloop een warm hart toe. (of: leve de kringloopwinkel!)

 

 

Een deelnemer, plaatsing zuinige cv ketel en zonneboiler en hotfill, aan het woord:

Wat was de aanleiding voor deze keuze?

Wij wonen in een huis dat in 1961 gebouwd is. In 2000 was de cv ketel aan vervanging toe. Juist in die tijd stond een installatiebedrijf uit de regio met informatie over zonneboilers op het marktplein in Winsum. Na installatie van de nieuwe cv combiketel plus zonneboiler van 120 liter gebruikten we 25% minder gas dan daarvoor. Het scheelde ongeveer 500 kubieke meter gas per jaar.

Hoe heb je dit aangepakt?

We hebben geen vergelijkend warenonderzoek gedaan. De installateur leverde een bekend Nederlands merk en stond zelf ook goed bekend.

Was het een grote of kleine ingreep?

Het plaatsen van de zonneboiler was een grote ingreep. De hotfill was een kleine ingreep die zelf is verricht. Overigens is bij de zonneboilers tegenwoordig het type ‘heatpipes’ erg in zwang.

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Door de zonnecollector op het dak stroomt een vloeistof die de warmte van het zonlicht afgeeft aan het water in de boiler. Op de boiler zit een kastje dat het warmtetransport regelt. Brandt het groene lampje: Het water in de boiler wordt met zonlicht opgewarmd. Ook ‘s winters brandt dit lampje bijna elke dag. In de zomermaanden brandt ‘s middags vaak het oranje lampje: Het water in de boiler heeft een temperatuur van 80 graden C bereikt, het opwarmen is gestopt.

Volgens Milieu Centraal levert een zonnecollector jaarlijks ongeveer een besparing op van 180 kubieke meter gas.

Hotfill voor de wasmachine

In dezelfde ruimte als de boiler en de cv ketel staat de wasmachine. We hebben een warmwater toevoer (hotfill) naar de wasmachine aangelegd. Op het hotfill kastje stel je de warmte in waarmee je gaat wassen (30, 40 of 60 graden). Door warm en koud water te mengen  zorgt de hotfill ervoor dat de wasmachine met water van de gewenste temperatuur gevuld wordt. Het warme water komt uit de zonneboiler, en wordt zo nodig door de cv ketel bijgewarmd. Een hotfill plus de nodige slangen en koppelingen kost ongeveer € 250,-.

Tevreden?

Wij zijn erg tevreden over de zonneboiler: Deze werkt al die jaren probleemloos. Douchen en wassen kost weinig gas, zelfs in de winter.

Heb je nog opmerkingen?

Het enige wat ik graag zou willen weten is hoeveel energie, uitgedrukt in Watt, onze zonnecollector opvangt.

Ben je nu anders bezig met energie?

We zijn ons zo lang we hier wonen al bewust van ons energieverbruik. Dus geen onnodige verlichting, ongebruikte ruimtes niet verwarmen, led lampen en zonnepanelen. En natuurlijk is zo langzamerhand het huis beter geïsoleerd, HR++ glas, spouwmuur isolatie, vloerisolatie. Voor het vernieuwen van de hypotheek hebben we een energielabel laten opstellen. Het is nu B.

 

Wat was de aanleiding voor de aanschaf van zonnepanelen?

 Toen wij twintig jaar geleden in dit huis kwamen wonen was het energieverbruik extreem hoog. We wilden het verbruik met driekwart terugbrengen. Naast andere maatregelen hebben we toen via een actie van Greenpeace 4 kleine zonnepanelen aangeschaft. In de loop der jaren zijn er via verschillende acties steeds meer panelen bijgekomen. Ons huis is niet heel gunstig gelegen en dan heb je meer panelen nodig voor dezelfde opbrengst. Dit voorjaar hebben we op een nieuw houthok nog meer panelen laten plaatsen.

Hoe heb je dit aangepakt?

 Ik heb informatie op internet gevonden en me laten adviseren door de installateur. Bij de laatste aanschaf heb ik het vermogen van alle panelen uitgerekend om te weten of het elektriciteitsnet in het huis het aankan. Er wordt geen subsidie meer verstrekt, maar je krijgt de BTW terug.

Was het een grote of kleine ingreep?

 De eerste zonnepanelen hebben we zelf geplaatst. Daarna hebben we ze laten plaatsen, omdat ook de elektrische bedrading en de meterkast aangepast moesten worden. Het bevestigingssysteem wordt wel steeds makkelijker.

Wat heeft het tot nu toe opgeleverd?

Ons elektriciteitsverbruik is nu 0. Ik heb bij de aanschaf niet echt nagedacht over het terugverdienen van de investering.

We hebben nooit panelen hoeven te vervangen, zelfs de eerste generatie werkt nog, al is de opbrengst daarvan minder dan van de huidige generatie panelen.

Ben je nu anders bezig met energie?

 We zijn al heel lang bewust met energie bezig. Simpele dingen zoals deuren achter je dichtdoen en geen licht laten branden in lege ruimtes, maar we hebben ook een warmtepomp, infraroodpanelen en ledlampen.

Heb je nog overige opmerkingen?

Bij het plaatsen van een warmtepomp moet je goed nadenken over de plaatsing vanwege het lawaai, zodat je s ’nachts er niet wakker van ligt, of de buren.

In de aanloop van de open dag op 24 november waar U huizen/gebouwen kan bekijken waar energiebesparende maatregelen zijn toegepast, een stuk over warmtepompen.

Ik ben hiervoor gaan praten met Arie v. Dorp in de centrum kerk.

   Mijn eerste vraag was: Waarom heeft men besloten om een warmtepomp toe te passen i.p.v. gas gestookte cv?

Toen we plannen maakte om het gebouw te renoveren en omdat we een stevige subsidie kregen,

hebben we besloten om zo energie neutraal mogelijk te werken  . Een warmtepomp heeft het hoogste rendement op dit moment: je stopt er 1kW elektriciteit in en haalt er 4kW warmte eruit.

Daarvoor  moesten wel wat aanpassingen aan het gebouw gebeuren, zoals

Het gebouw moest tochtvrij gemaakt worden, maar dat geldt voor elk verwarmingssysteem.

Het gebouw moest zo goed mogelijk geïsoleerd worden en er moest een lage temperatuur verwarming komen.

De 2 eerste maatregelen kan men altijd toepassen , het verbeterd het wooncomfort en de waarde van je huis.

   Wat betekent lage temperatuur verwarming en waarom?

Dit betekent dat de temperatuur niet hoger komt dan 35 graden en dat kan zeer goed met vloer- en/of wandverwarming. Je kan ook  radiatoren met een te grote capaciteit kiezen of LWP- panelen toepassen .

Deze panelen  bezitten minder water , 20%, en zijn dus eerder warm.

   Kan dit in elke woning worden toegepast?

 Ja ,mits.  Er zijn bedrijven die een warmtepomp plaatsen op gewone radiatoren , het kan maar het rendement loopt dan wel terug. Je stopt er dan 1kW in en krijgt dan maar 2kW terug.

Dat is wel zuiniger dan een cv ketel.

Ook het soort pomp kan van invloed zijn. Hier hebben we een lucht/water pomp toegepast.

Dit betekent dat een buitenunit de energie van de lucht gebruikt om een transportmiddel, freon op te warmen,  die op zijn beurt het cv water opwarmt.

Zo buitenunit maakt geluid en als je een rijtjeshuis heb kan dit problemen geven vooral als er meerderen op een rij staan. Je zou dan kunnen kiezen voor een water/water pomp, hierbij wordt het transportmiddel opgewarmd door grondwater. Dit wordt gelijk naar binnen gepompt en daar geeft hij zijn warmte af aan het cv water, dus geen lawaai. De kosten zijn wel hoger nl. Om een put te boren en door de eisen aan het transportmiddel, vooral in waterwingebieden.

    Men zegt dat een warmtepomp veel elektriciteit kost?

We hebben op het dak 91 panelen liggen en zijn we daarmee haast energie neutraal zeker na deze prachtige zomer. Je kan zeggen dat voor elke 1000kub gas je ongeveer 10 panelen nodig hebt.

Dit wil niet zeggen dat de oude kerk 9000 kub gas gebruikte , ook alle verlichting en de elektrische boiler voor het tapwater in de keuken draait erop.

    Nog een laatste vraag. Nu al vervangen of wachten?

Dat  bepaalt men zelf. Wil je nu van het gas af en heb je het geld dan kan je het rustig doen . De systemen zijn goed. Ook als je gaat verbouwen of je ketel moet vervangen worden kan je het overwegen. In andere gevallen zou ik wachten en eerst zorgen dat mijn huis goed is geïsoleerd en vast dat doen wat later nodig is om een warmtepomp te kunnen toepassen.

  Ik wil Arie v. Dorp bedanken voor de uitleg.